“Nihâyetsiz mor bir kubbeyi andıran dumanlı gökten / fâniliğin geçmiş saatlerini hatırlatır gamlı guguk sesleri / aksediyordu.”
(Ömer Seyfettin, Seçme Hikâyeler, 207)
Bu cümle:
- Yapısına göre, basit bir cümledir.
- Yüklemin türüne göre, fiil cümlesidir.
- Yüklemin yerine göre, kurallı cümledir.
- Anlamına göre, olumlu cümledir.
Cümlenin öğeleri:
- Yüklem: aksediyordu
- Özne: fâniliğin geçmiş saatlerini hatırlatır gamlı guguk sesleri
- Dolaylı tümleç: nihâyetsiz mor bir kubbeyi andıran dumanlı gökten
“İstanbul’da çok zaman yaşamış, yaşadıkça birçok semtleri sevmiş, sevdikçe onları zamanın derinliğine doğru, enine boyuna öğrenmiş bir insan, yaşı ilerledikçe, öğrendikleriyle o kadar dolar / ki / bu şehrin sonu gelmez güzellikleri olduğuna inanır.”
(Yahya Kemal, Aziz İstanbul, 76)
Bu metin “ki” edatıyla bağlanmış iki cümleden oluşmaktadır.
I. Cümle: ”İstanbul’da çok zaman yaşamış, yaşadıkça birçok semtleri sevmiş, sevdikçe onları zamanın derinliğine doğru, enine boyuna öğrenmiş bir insan, yaşı ilerledikçe, öğrendikleriyle o kadar dolar. ”
Bu cümle:
- Yapısına göre, basit bir cümledir.
- Yüklemin türüne göre, fiil cümlesidir.
- Yüklemin yerine göre, kurallı cümledir.
- Anlamına göre, olumlu cümledir.
Cümlenin öğeleri:
- Yüklem: dolar.
- Özne: İstanbul’da çok zaman yaşamış, yaşadıkça birçok semtleri sevmiş, sevdikçe onları zamanın derinliğine doğru, enine boyuna öğrenmiş bir insan
- Zarf tümleci: yaşı ilerledikce
- Zarf tümleci: öğrendikleriyle
- Zarf tümleci: o kadar
II. Cümle: Bu şehrin sonu gelmez güzellikleri olduğuna / inanır.
Bu cümle:
- Yapısına göre, basit bir cümledir.
- Yüklemin türüne göre, fiil cümlesidir.
- Yüklemin yerine göre, kurallı cümledir.
- Anlamına göre, olumlu cümledir.
Cümlenin öğeleri:
- Yüklem: inanır
- Özne: O (gizli özne)
- Dolaylı Tümleç: Bu şehrin sonu gelmez güzellikleri olduğuna
